(eerder gepubliceerd op 1 augustus 2020 op Geloven met autisme)
Na de afgelopen weken waarin ik mezelf voorbij was gelopen, is dit een blog die ik graag wil schrijven. Terwijl het tegelijkertijd een lastige blog is, grotendeels omdat het zo persoonlijk is.
Overschatting is iets waar veel mensen met autisme en een (boven)gemiddelde intelligentie mee te maken krijgen. Vaak komt dit doordat er sprake is van een disharmonisch profiel. Een ingewikkelde term die gewoon betekent dat niet alle vaardigheden even ver ontwikkeld zijn. Zo gaat mijn intelligentie richting hoogbegaafd, terwijl ik sociaal-emotioneel een stuk jonger functioneer. Iets dat ik bij de diagnose trouwens moeilijk vond om te horen. Nog steeds maakt het me wel verdrietig, maar het helpt me ook. Omdat ik mezelf steeds beter ga begrijpen. En ook steeds beter ga zien wanneer en waarbij anderen mij overschatten.
Mensen hebben namelijk toch een bepaald verwachtingspatroon. Je ziet immers niets. Dus je ziet niet hoeveel moeite ik moet doen. Dat veel van wat bij anderen in contact vanzelf gaat, iets is waar ik bij na moet denken. Dat je mensen begroet, dat je iemand een hand geeft (voor corona dan), dat je een ander aankijkt. Je ziet niet dat ik bij een gesprek van tevoren al heb bedacht wat ik zou kunnen zeggen, soms zelfs letterlijk uitgeschreven. Hoe verwarrend het is als spreektaal en mimiek niet overeenkomen. Hoe vaak ik me afvraag of iemand serieus is of een grapje maakt.
Ik kan me voorstellen dat je je ondertussen afvraagt wat dit met geloven te maken heeft.
Net als overal in mijn leven, loop ik ook bij het geloven en in de kerk tegen overschatting aan.
Ten eerste als het gaat over wat ik van het geloof begrijp. Als je hoger opgeleid bent, is het voor anderen moeilijk voor te stellen dat je zo veel moeite hebt met de taal van het geloof, dat je de bijbel nauwelijks begrijpt. Dit komt vooral door de vele figuurlijke taal die gebruikt wordt. Ik was dan ook blij met de Bijbel in Gewone Taal. Het is dan misschien niet zo goed vertaald (wordt gezegd), maar het helpt mij bij het beter begrijpen van de bijbel. Ook in gesprekken met anderen kan de geloofstaal in de weg zitten. Omdat te snel wordt aangenomen dat ik wel begrijp wat wordt bedoeld. En het ook niet altijd even goed in simpele woorden uit te leggen is.
Ten tweede betreft dit het sociaal-emotionele aspect. Dit maakt contact leggen met anderen moeilijk. Maakt het lastig om echt mezelf zijn. Ook omdat ik eerder wel mijn autisme compenseerde (zie: autisten kunnen goed toneelspelen). Nu ik wat meer mezelf durf te zijn, wat ook betekent dat ik me wat meer terug trek, hebben anderen niet altijd door dat ik het contact wel zou willen. En zoals je waarschijnlijk ook zult begrijpen, kost contact mij veel energie. Juist omdat ik overal zo bij na moet denken.
Toegegeven: soms is het zeker ook zo dat ik mezelf overschat. Dat ik zelf aan allerlei (denkbeeldige) verwachtingen wil voldoen. Ik heb zo lang gedacht “als ik maar hard genoeg mijn best doe, dan kan ik dat straks ook, gaat het bij mij ook vanzelf”. De weg richting mezelf gaat stapje voor stapje en ik probeer anderen daar, bijvoorbeeld door deze blogs, een beetje in mee te nemen.